Yapı biyolojisi tam olarak nedir? Yapı biyolojisi, yapıların insan sağlığı üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Kısaca, yapı ve insan sağlığı ilişkisini ele alır. Yapı sektörü ile tıp sektörü arasında bir disiplindir ve bu alanda çalışanların mutlaka mimar olması gerekmez. Dünyada sağlığımızı en çok etkileyen iki sektör var: Gıda ve yapı. Urla’daki Yapı Biyolojisi ve Ekolojisi Enstitümüz, yapı biyolojisi alanında eğitimler veriyor ve bilgi kaynağı sağlıyor. Bunun yanı sıra, mimarlık alanında doğal malzemelerle binalar tasarlıyor ve inşa ediyoruz. Yapı malzemeleri sağlığımızı nasıl etkiliyor? Bu etkiler genellikle uzun vadeli ortaya çıkıyor. Kısa süreli maruziyet (örneğin bir haftalık otel konaklaması) kalıcı sağlık sorunlarına yol açmaz. Ancak sürekli yaşanılan alanlardaki etkiler önemlidir. Vücudumuzun en hassas olduğu iki alan sinir sistemi ve solunum yoludur. Örneğin, ısıtma sistemleri havada küçük toz taneciklerinin sürekli dolaşmasına neden olur. Bu partiküller, solunum sistemimizdeki kirpikli epitel hücrelerini aşırı yüklediğinde, akciğerler doğrudan etkilenir ve solunum yetmezliğine kadar varan sorunlar ortaya çıkabilir. Elektromanyetik alanlar da sinir sistemimizi etkileyebilir. Örneğin, gece boyunca yatak baş ucunda bulunan prizler ve kablosuz ağ sinyalleri, uyku düzenimizi bozabilir. Elektrik tesisatının yaydığı 50 Hz frekans, vücudun doğal frekanslarıyla uyumsuz olduğu için sinir sistemine ekstra yük bindirir. Sabahları yorgun uyanmak, bunun en yaygın belirtilerinden biridir. Malzemeleri sağlıklı, sağlıksız diye ayırabilir miyiz? Tuğla, seramik, alçı plakalar, pişmiş malzemeler, bunların radyoaktif olma ihtimali yüksek. Ama bu yüzden seramiği kullanmayacağız mı? Tabii ki kullanacağız. Ben de kullanıyorum. Fakat banyoda ben ne kadar tuvalete gidiyorum falan. Kısa süredir bunlar. Dolayısıyla banyoda seramiği kullanmanın aslında bana göre bir mahsuru yok. Bu kolaylıkla tolere edilir bir şey. Ama bir okulda, bir yatak odasında, bir salonda, uzun süre üzerinde yaşanan yerlerde bu malzemelerin yoğunlukta olmasını önlemeye çalışmak lazım. Ama sağlıklı malzeme her zaman ekolojik malzeme demek olmuyor. Hem sağlıklı hem de ekolojik, ideal yapı malzemesi hangisi? Ahşap taşıyıcı sistemle yapılan toprak yapılar en ideal çözümlerden biri. Bu yapıların en büyük avantajı, düşük karbon ayak izine sahip olmaları ve üretim süreçlerinde çok az enerji gerektirmeleri. İki önemli nokta var: Biri, yapının kendi enerji verimliliği, yani yazın serin, kışın sıcak kalabilmesi. Diğeri ise inşaat aşamasında kullanılan malzemelerin üretimi sırasında harcanan enerji. Örneğin, ahşap doğrama ile alüminyum doğrama arasında üretimde tüketilen enerji bakımından 3 bin kat fark var. Bu yüzden, yapı malzemesi seçimi sadece estetik değil, aynı zamanda çevre ve sağlık açısından da büyük bir etkiye sahip. Bu yapı malzemeleri daha pahalı mı? Hayır, maliyetleri konvansiyonel yapı malzemelerinden daha yüksek değil. Asıl belirleyici faktör, çevre bilinci. Yapı sektöründe ekolojik bilincin yayılmasının önündeki en büyük engel nedir? Bence ekonomik engel değil, bilinç eksikliği. İnsanların yaşadıkları yerle kurdukları bağ zayıf. Örneğin, Avrupa’da “yerine aitlik” kavramı çok güçlüdür. İnsanlar, torunlarının da aynı yerde yaşayacağını düşünerek çevrelerini koruma refleksi geliştirirler. Ancak Türkiye’de bu bilinç yeterince yaygın değil. • Doktorlar genellikle hastalarının sağlık sorunlarının kaynağını belirlemek için beslenme ve çevresel faktörleri analiz eder Ancak yapı biyolojisi uzmanı And Akman, sağlığımız için gizli riskler içeren yapı malzemeleri de dikkate alınmalı diyor Enerji depolama yatırımları neden önemli? Toprak malzeme nem dengesi sağlar Şehirlerde sağlıklı yaşam alanları oluşturulabilir mi? Evet, mümkün. Isıtma sisteminin yeri değiştirilebilir, yüzey malzemeleri doğal olanlarla değiştirilebilir. Bir apartman dairesinde iç duvarlara toprak sıva uygulanabilir. Toprak malzemeler, nem dengesini sağlayarak iç mekan hava kalitesini artırır. Ekolojik ve sağlıklı bir yaşam alanı oluşturmak mümkündür. Yüzde 100 mükemmel bir çözüm olmayabilir, ancak önemli olan, bu yönde adım atmak ve farkındalığı artırmaktır
